Utrechtnieuwsblad Vrijdag 13 Augustus 1982
Binnen 485 dagen het wonder Galgenwaard

AMSTELVEEN - Als FC Utrecht volgende week woensdagavond voor de eerste maal het gras betreedt van het nieuwe stadion Gal­genwaard, is er in dubbel op­zicht sprake van een mijl­paal. Immers, met de wedstrijd tegen Southamp­ton wordt niet alleen Euro­pa's modernste voetbalarena officieel geopend, maar te­vens een uniek periode in het bestaan van de eredivisie­club uit de Domstad afgeslo­ten. Tussen het moment waarop FC Utrecht zijn laatste competitiewedstrijd in het oude· Galgenwaard speelde en het vriendschap­pelijke treffen tegen de En­gelse topclub op dezelfde plaats, maar tegen een luxe decor,. liggen welgeteld 485 dagen.

In dit tijdsbestek werd FC Utrechts voormalige thuishaven gesloopt en geheel overdekt stadion met een capaciteit van 20.000 toeschouwers uit de grond gestampt. Bovendien bevindt zich onder de tribunes en op de hoeken van het nieuwe stadion 30.000 vierkantenmeter bedrijfsruimte.

"Het is niet niks wat Ballast Ne­dam in samenwerking met tiental­len andere bedrijven, particulieren en de gemeente Utrecht, kortom alle betrokken partijen, in nauwelijks zestien maanden heeft gereali­seerd", meent de heer T. B. Haeser, directeur van de groepsonderne­ming Nedam BV. "Ik denk dat dit project uniek is voor Europa".

 

Toen in het midden van de jaren zeventig de eerste contacten over een nieuw stadion in Utrecht tot' stand kwamen tussen Ballast Ne­dam en Fe Utrecht (lees: ex-voorzit­ter Kees Werkhoven), kon de Amstelveense bouwmaatschappij nauwelijks vermoeden de eerste stap gezet te hebben op weg naar een 'historisch' product. Haeser: "Toen Werkhoven en Ballast Nedam de eerste besprekingen voerden over een nieuw stadion was met geen mo­gelijkheid te voorspellen, of dat haalbaar was, hoewel wij vonden dat er muziek zat in het idee. Een stadion later pas is de gedachte naar de combinatie bedrijfsruim­te/stadion uitgegaan - was ook voor ons een onderneming, waar wij geen enkele ervaring mee hadden. Maar toen dat onderwerp ter sprake kwam is Ballast Nedam wel direct aan het werk gegaan. Wij hebben destijds een halve ton gestoken in de voorbereiding van het project, een studie en een tekening, nog uitsluitend van een stadion.

Later toen om economische redenen het aantrekkelijker was om binnen de accommodatie zowel ruimte voor de sport als voor het bedrijfsleven te creëren, hebben wij voor de ontwik­keling van die plannen nog eens een ton op tafel gelegd. Natuurlijk, er was zo'n vijf jaar geleden nog weinig concreets te zeggen over de kansen op een nieuw stadion, maar zonder een sprankje hoop zouden wij geen 50.000 gulden hebben geïnvesteerd in allerhande werktekeningen en studies. Wij liepen risico's, maar een gezond risico".

 

Haeser geeft toe dat Ballast Ne­dam niet erg gelukkig is geweest met de ontwikkeling van de econo­mie in de afgelopen jaren, die een sta-in-de-weg leek te worden bij de realisering van het stadion. Maar de vrees voor een debacle bleek on­gegrond. "Ook al hadden wij te ma­ken met economisch sombere jaren, de belangstelling van de zijde van beleggers voor het nieuwe stadion was groot en bleef groot. Misschien niet zo verwonderlijk gezien de aard van het complex. De combinatie stadionbedrijfsruimte was een schot in de roos en toen er allerwe­gen positief werd gereageerd op on­ze schepping, zijn we direct de boer op gegaan met dit idee. Zo hebben wij onder meer alle eredivisieclubs in Nederland benaderd met als aan­vankelijk resultaat contacten in Rotterdam en in Enschede. Met Rotterdam waren we ver. Sparta en Excelsior zouden in een door ons te bouwen stadion gaan spelen, maar uiteindelijk is dit project achter de Erasmus universiteit afgesprongen op het veto van de wijkraad aldaar. En de bouw van een stadion ergens anders in Rotterdam was om allerlei redenen niet haalbaar".

 

Met het stranden van de pogingen om in navolging van Utrecht ook el­ders een nieuw stadion aan de man te brengen zowel voor als tijdens de bouw van Galgenwaard, is een facet van het zakendoen aangestipt waar­op Ballast Nedam zich heeft verke­ken. "Wij hebben met het stadion in Utrecht als voorbeeld meer van zul­ke projecten willen slijten, maar dat is, zoals net aangegeven in ons land, maar ook daarbuiten tot nu toe mislukt. Kennelijk is de tijd nu te ongunstig om in stadions met suc­ces te opereren. Voor ons zonder meer een tegenvaller, temeer omdat wij dagelijks en dat al maanden lang, rondleidingen in Galgenwaard verzorgen voor mensen uit binnen­ en buitenland. Maar laten we niet wanhopen, kijkers zijn potentiële kopers".

Haeser gelooft niet dat alle nega­tieve publicaties het afgelopen jaar over FC Utrecht in het algemeen en Kees Werkhoven in het bijzonder Ballast Nedam in dat opzicht scha­de hebben berokkend. Evenmin is Haeser van oordeel dat de betrok­kenheid van Ballast Nedam in de 'smeergeldaffaire' (over de betaling van 250.000 gulden aan Werkhoven om de opdracht van de bouw van Galgenwaard binnen te slepen wi1 hij slechts met een enkel woord rep­pen) verdere bouwopdrachten voor stadions buiten de deur heeft ge­houden. "Die publiciteit", zegt Hae­ser, "heeft ons volgens mij geen par­ten gespeeld. Bovendien is de in­vloed van wat over FC Utrecht en ons is geschreven moeilijk te meten.

Als wij voor 1981 nou tien andere stadions had den kunnen bouwen en daarna niet meer, dan had je dat kunnen wijten aan het negatieve nieuws over de club en later de ver­halen over de smeergelden. Dat is niet het geval geweest. Maar dat een en ander ons heeft verdriet is duidelijk. Overigens wil ik over die smeer­gelden wel een ding kwijt. FC Utrecht of zo je wilt Werkhoven, was t geen partij in de bouw van het stadi­on. Met de gemeente en beleggers zijn contracten afgesloten. FC Utrecht stand daarbuiten. Daarbij komt dat wij tot 14 april vorig jaar, toen wij met de gemeente Utrecht tot een akkoord kwamen, risico voor een mislukking hebben gelopen. Het is toch niet logisch tegen die achtergrond dat wij met smeergeld ge­werkt zouden hebben".


Niet ingegrepen

De positie van Fe Utrecht als lou­ter sportief betrokkene bij het nieu­we stadion is de reden dat Ballast Nedam financieel niet zou hebben ingegrepen als de club failliet was gegaan. "In die situatie zouden wij hebben gezegd: jammer voor de club en voor het stadion, omdat de grasmat niet zou worden bespeeld", aldus Haeser, "maar een red­dingsactie had er niet ingezeten. Voor ons was het project in april 1981 rondo We konden gaan bouwen. En of FC utrecht nu in het stadion voetbalt of een andere club, dat is ons pakkie-an niet. Ik wil er overi­gens op wijzen, dat wij FC Utrecht vorig jaar toch enigszins de hand boven het hoofd hebben gehouden met 60.000 gulden, toen bleek dat de club in het noodstadion veel meer moest inleveren dan was begroot".

 

Uit de woorden van Haeser moge blijken dat Ballast Nedam, in tegenstelling tot geruchten enkele maanden terug, nimmer een serieu­ze gegadigde is geweest voor shirtre­clame. "Wij hebben", verklaart Hae­ser, "FC Utrecht enkele jaren finan­cieel gesteund in ruil voor onze naam op trainingspakken, maar aan shirtreclame hebben wij nooit ge­dacht. Shirtreclame is geschikt voor vlotverkopende producten als een auto, fiets of bandrecorder, maar wat moet je ermee als bouw­maatschappij. Nee, financieel zijn er straks geen banden meer met FC Utrecht. Ja, een reclamebord langs het veld, want het staat raar als wij zo meteen geen bord in het stadion hebben staan en een concurrent eventueel wel".

 

 

Haeser hecht eraan het nieuwe stadion als een enorme - en vooral goedkope - aanwinst aan te mer­ken voor de gemeente Utrecht. "En vergeet niet", vervolgt hij, "dat ook FC Utrecht zijn handen mag dicht­knijpen met een dergelijk onderko­men. Welke club in Nederland be­schikt nou over zo'n schitterend sta­dion. En niet op de laatste plaats kan het Utrechtse voetbalpubliek blij zijn met het stadion. Als het straks niet kan genieten van voetbal ligt dat niet aan het stadion. Dat biedt vrijwel alle comfort dat toe­schouwers zich wensen kunnen".